i wzbudza pożądanie. Jeśli chcesz mądrze ulokować swój kapitał - zainwestuj w złote sztabki
i monety bulionowe - to się naprawdę opłaca!
Artykuły
MOTYWY ROŚLINNE NA MONETACH
Motywy roślinne towarzyszą sztuce każdej epoki i każdemu niemal jej rodzajowi. To piękno, które stworzyła sama natura a my możemy jedynie je naśladować, kopiować na swój użytek, czerpać z niego inspirację. Już w starożytnym Egipcie podstawowym motywem zdobniczym były ornamenty oddające urodę roślin: stylizowane lotosy, papirusy i palmy. W Grecji – lubianym motywem były liście palmy i akantu – odpowiednio te ornamenty nazywa się ornamentem akantowym i palmetą. Niesamowite motywy roślinne podziwiamy w arabeskach twórców wschodnich. Jak zatem bez ulubionych motywów ludzkości mogłaby obejść się sztuka mincerska? Co więcej – wizerunki przyrody to nie tylko piękna dekoracja. Każda roślina ma swoje znaczenie w kulturze - symbolika roślin jest niezwykle bogata. Niektóre rośliny są przypisane poszczególnym państwom – czasem są najbardziej charakterystycznym dla danego regiony przedstawicielem flory, a czasem mają cechy, które naród, chciałby by z nim kojarzono. Typowa dla sztuki muzułmańskiej arabeska jest pozbawiona realizmu hellenistycznego – w rysunkach nie znajdziemy ani początku, ani końca, a wzory są podporządkowane zasadom geometrii. Koncepcja takiego właśnie ornamentu interpretowana bywa poprzez kontekst filozoficzny. Wzór nie ma początku ani końca, zdaje się świadczyć o dążeniu do zrozumienia nieskończoności wszechświata, w którym , tak jak na arabeskach, jedno płynie przechodzi w drugie. Podobnie fascynujące – i odrealnione - są rośliny przedstawiane przez secesjonistów. Same w sobie stanowiły inspirację do dalszych, artystycznych poszukiwań – to przyroda przefiltrowana przez imaginację nie znającą granic. Nic dziwnego, że secesja po włosku to stile floreale: floreale oznacza kwiatowy.
Niektóre rośliny „towarzyszą” artystom od tysiącleci. Winorośl, niezwykle popularny motyw w sztuce – także menniczej – w starożytnej Grecji to roślina poświęcona Dionizosowi, bóstwu opiekującemu się urodzajem i winem. To jedna z roślin zimozielonych, nie tracących na zimę liści - stała się zatem symbolem nieśmiertelności. Winorośl pojawiała się na rewersach najstarszych monet. Często wpisana jest w quadratum incusum , czyli mniej lub bardziej regularne kwadratowe wgłębienie, stosowane dla dekoracji rewersu. Na współczesnych monetach winorośl znajdziemy na przykład na rewersie monety emitowanej przez NBP w 2007 roku – Miasto Brzeg. Zamek Piastów Śląskich, którego wizerunek zdobi rewers monety, otoczony jest gałązkami winorośli po lewej i prawej stronie. Zaprojektowała to Urszula Walerzak.
Popularnym – nie tylko w kulturze wschodniej – symbolem roślinnym jest lotos. Ten kwiat symbolizuje dążenie do prawdy i rozwoju duchowego. Lotos rośnie w mule (w chińskiej filozofii muł oznacza świat materialny), potem przedostaje się przez wodę (w Chinach symbol niestałości), by wreszcie rozkwitnąć w słońcu – to piękna metafora pracy każdego człowieka nad osiągnięciem wewnętrznej pełni. Kształt kwiatu lotosu wykorzystali projektanci monety Rok Tygrysa, emitowanej w 2009 roku.
Roślinnym symbolem Polski jest dąb. To roślina pełna mocy i majestatu. Drzewo, jako takie jest symbolem siły i mądrości, ale także wszechświata i odradzającej się natury.
W wielu kulturach dąb uznawany był za króla świata roślinnego, święte drzewo. To symbol siły, mądrości, wspaniałomyślności. W symbolice żydowskiej dąb oznacza sprawiedliwego, dobrego człowieka, który po śmierci zamieszka w Ziemi Obiecanej. To jeden z najczęstszych motywów umieszczanych na macewach – obok winorośli, maku, cedru, wierzby. Nic dziwnego, że drzewo to pojawia się na rewersie emitowanej przez NBP w 2008 roku srebrnej monety poświęconej 65. Rocznicy Powstania w Getcie. Dąb zdobi rewers jednej z monet z serii „Celebrowanie Wielkiej Brytanii”, bitej przez Mennicę Królewską w Londynie. Tu zdecydowano się przedstawić nie drzewo, lecz sam liść i żołądź. Dęby jako drzewa magiczne wykorzystywali starożytni mieszkańcy Brytanii w druidycznych rytuałach.
Najbardziej znane kwiaty świata? Oczywiście – słoneczniki Van Gogha. Żółte – wręcz rozświetlone kolorem kwiaty to symbol radości, słońca, rozkwitu. Trudne zadanie stanęło przed artystami z mennicy którzy postanowili przenieść ten wspaniały obraz na monetę. Barwna, srebrna moneta to doskonała reprodukcja dzieła Van Gogha. To dziwne, że tak depresyjny malarz najbardziej znany jest z obrazu przedstawiającego symbol słońca i radości. Co więcej – jeden z najbardziej znanych portretów Van Gogha to obraz Gauguina na którym namalował przyjaciela w czasie pracy nad „Słonecznikami.” Symbolizują słońce nie tylko ze względu na charakterystyczny kształt, lecz także z powodu zmian położenia kwiatostanów o różnych porach dnia. O wschodzie kwiat jest skierowany na wschód, wieczorem - na zachód: tak jakby naśladował słońce. Już kapłanki azteckich bogów nosiły wieńce z kwiatów słonecznika i biżuterię z wizerunkami tego kwiatu.
Francuskie, królewskie lilie to kwiaty kosaćca żółtego – najlepiej z całego roślinnego świata osadzone w symbolice. Są istotnym symbolem zarówno w kościele, heraldyce, służą za element logo licznym organizacjom… Fleur-de-lis, czyli kwiat lilii, król Filip I uznał za symbol francuskiej monarchii już w XI wieku. Kształt lilijki harcerskiej i skautowskiej także pochodzi pośrednio od francuskiej fleur de lys – francuską lilią średniowieczny żeglarz Flavio Gioja oznaczył północ w udoskonalonym przez siebie kompasie, i stąd zaczerpnęli kwiatowy wzór harcerze. Harcerska lilijka zdobi między innymi rewers srebrnej monety poświęconej 100. rocznicy założenia polskiego harcerstwa, jednej z najciekawszych tegorocznych emisji NBP. Nie tylko jest to moneta barwna, lecz na dodatek pierwszy raz w projekcie polskiej monety użyto wizerunku harcerzy. Inny gatunek lilii pojawił się na wyjątkowo urodziwej monecie produkcji kanadyjskiej. To srebrna, barwna „Lilia wodna” ozdobiona trzema kryształkami Swarovskiego, które imitują krople rosy na liściach.
Pliniusz Starszy pisał o krokusach, że zdeptane w kolejnym roku lepiej kwitną - nic dziwnego, że krokus jest symbolem nieśmiertelności, zmartwychwstania i odrodzenia. Co ciekawe, za nośny symbol uznali ten właśnie kwiat walczący z alkoholizmem działacze AA - wyjątkowy kwiat przypominać ma, że wszystko i każdy może się odrodzić. Krokus jest także symbolem kanadyjskiego stanu Manitoba – mieszkańcy formalnie przyjęli ten symbol w 1906 roku. Dla wielu krokus jest po prostu symbolem nadchodzącej wiosny – a wiosna to właśnie odrodzenie życia po zimowej hibernacji, mimo konieczności walki ze śniegiem i wiatrem. Czy obraz ten nie jest wspaniałą metaforą nieograniczonej sprawczości wolnego człowieka, który, jeśli zechce, ma moc poradzić sobie z każdą trudnością i ograniczeniem? Nic dziwnego, że wizerunek krokusa wykorzystali twórcy złotej kanadyjskiej monety „Krokus Preriowy”. Jej rewers ozdobiony jest wizerunkiem bukietu krokusów preriowych. Projekt kanadyjskich mincerzy jest realistyczne, lecz bez akademickiej przesady, przedstawienie tych uroczych kwiatów.
Na monetach znajdziemy też motywy roślinne budzące pewne zdziwienie – skąd na przykład koncepcja by jako dekorację zastosować wizerunek ostu? Ta roślina, mimo, iż niesłychanie interesująca dzięki nietypowym kwiatom, kojarzy się z trudnościami, problemami, przeszkodami. Oset, a dokładnie popłoch pospolity, po raz pierwszy pojawił się na monetach szkockich w 1470 r. Popłoch, w Polsce zwany ostem szkockim, znalazł się tam z racji trzynastowiecznej legendy o dawnym zwycięstwie nad wikingami. Jak mówi opowieść, szkoccy wojownicy tak długo wędrowali na spotkanie najeźdźców, że zasnęli ze zmęczenia na wrzosowisku, tuż przed konfrontacją z obozującym nieopodal wrogiem. Wikingowie chcieli skorzystać z okazji i pozabijać śpiących – a zatem bezbronnych - Szkotów. By ich nie obudzić zdjęli buty i po cichu, bosymi stopami…weszli w pole gęstych, kłujących krzewów. Okrzyki pokaleczonych wikingów obudziły Szkotów i uchroniły przed klęską. I tak kłująca roślina stała się symbolem Szkocji, a potem pojawiła się także na, bitych przez szkockich władców, monetach.
A moneta z rośliną, która nie istnieje? Jest i taka. To emitowana przez NBP „Noc Świętojańska” – jeden z najpiękniejszych polskich projektów. Ornament roślinny na tej srebrnej monecie zachwyca mnogością barw, i kolorowym hologramem. Według legendy w Noc Świętojańska kwitnie kwiat paproci, przynoszący szczęście, bogactwo, spełniający marzenia. Właśnie ten – legendarny – kwiat przedstawił artysta Robert Kotowicz na rewersie nagradzanej w wielu konkursach designerskich monecie.
Napisz komentarz
- Wymagane pola są oznaczane *.
20 zł (Noc Świętojańska) 2006 r.
Cena:
2 zł (Miasto Brzeg) 2007 r.
Cena:
20 zł (65. rocznica Powstania w Getcie Warszawskim) 2008 r.
Cena:
15 dolarów "Rok Tygrysa" (Tygrys) 2010 r.
Cena:
MASTERPIECES OF ART "Słoneczniki" 3-uncjowa srebrna moneta
Cena:
20 dollars "Lilia Wodna" 2010
Cena:
